Ngày vui ngắn chẳng tày gang
Từ cuối tháng 8/2016, giá má»§ cao su trên Sàn giao dịch hàng hóa Tokyo (TOCOM) ghi nháºn má»™t đợt tăng đột biến, từ vùng 150 JPY/kg nhanh chóng đạt đỉnh 351 JPY/kg trong tháng 1/2017, mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại Ä‘ây. Giá má»§ cao su tăng mạnh Ä‘ã nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh quý I/2017 cá»§a các doanh nghiệp cao su thiên nhiên.
Chẳng hạn, tại CTCP Cao su Phước Hòa (PHR), theo báo cáo tài chính quý I/2017, Công ty ghi nháºn doanh thu 412,3 tá»· đồng, lợi nhuáºn trước thuế 85,7 tá»· đồng, tăng lần lượt 129,4% và 100% so vá»›i cùng kỳ 2016. Theo lãnh đạo PHR, kết quả này là nhá» giá bán cao su bình quân quý I tăng hÆ¡n 67% so vá»›i cùng kỳ, đạt 45,1 triệu đồng/tấn.
Tại CTCP Cao su Äồng Phú (DPR), quý I/2017, doanh thu đạt 243,9 tá»· đồng; lợi nhuáºn trước thuế 100,9 tá»· đồng, tăng 162,5% so vá»›i cùng kỳ 2016. Lãnh đạo DPR cho biết, dù sản lượng tiêu thụ trong quý chỉ tăng 3,9% so vá»›i cùng kỳ 2016, nhưng giá bán bình quân tăng tá»›i 84%, đạt 49,7 triệu đồng/tấn, giúp Công ty hoàn thành 33% kế hoạch doanh thu và 31,5% kế hoạch lợi nhuáºn trước thuế cả năm 2017…
Thế nhưng, ngày vui ngắn chẳng tày gang. Từ đầu tháng 2/2017 đến nay, giá cao su Ä‘ã giảm nhanh trở lại. Tính đến cuối phiên giao dịch ngày 3/6/2017, giá cao su trên Sàn giao dịch hàng hóa Tokyo chỉ còn 191 JPY/kg, mức thấp nhất kể từ tháng 11/2016. Nguyên nhân cá»§a đợt sụt giảm mạnh này được cho là tình trạng nguồn cung dư thừa và thiếu hụt đầu vẫn chưa được giải quyết.
Ná»n tảng cá»§a đợt tăng giá vừa qua đến từ những nguyên nhân như tác động theo sá»± tăng giá cá»§a dầu má», thiên tai gây sụt giảm sản lượng, nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh trong ngắn hạn… Do váºy, khi những khó khăn qua Ä‘i thì Ä‘à tăng giá sẽ không duy trì được.
Thá»i gian qua, giá cao su thiên nhiên Ä‘ã chịu tác động từ má»™t loạt thông tin kém tích cá»±c. Cụ thể, nguồn tin từ hãng Reuters cho rằng, sản lượng cao su toàn cầu sẽ tăng lên 12,9 triệu tấn trong năm 2017, từ mức 12,4 triệu tấn năm 2016, chá»§ yếu nhá» sản lượng ở các nước sản xuất hàng đầu là Thái Lan và Việt Nam hồi phục mạnh trở lại sau năm 2016 chịu ảnh hưởng nặng bởi thiên tai.
Giá dầu thô quay đầu giảm và không thể bứt phá khá»i ngưỡng 50 USD/thùng khiến áp lá»±c tăng giá cá»§a các sản phẩm thay thế là cao su nhân tạo giảm xuống. Bên cạnh Ä‘ó là tin đồn xung quanh việc Chính phá»§ Trung Quốc sẽ giải phóng tồn kho cao su để tích trữ hàng má»›i.
Hàng loạt báo cáo phân tích cÅ©ng tá» ra nghi ngại kế hoạch tăng trưởng kinh tế cá»§a Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ tại thị trưá»ng này và giá»›i đầu tư giảm đầu tư vào những tài sản hàng hóa nhiá»u rá»§i ro.
Theo dá»± báo cá»§a Hiệp há»™i Các nước sản xuất cao su tá»± nhiên (ANRCP) tháng 1/2017, thặng dư cung cao su thiên nhiên có thể ở mức 300 – 600 ngàn tấn má»—i năm trong giai Ä‘oạn 2018 – 2022 và đến năm 2023 má»›i có thể cân đối cung - cầu. Tổ chức Nghiên cứu Cao su quốc tế (IRSG) đưa ra kịch bản kém khả quan hÆ¡n, khi dá»± báo tình trạng dư cung có thể kéo dài tá»›i năm 2030…
Có lẽ do nháºn thấy sá»± tăng giá cá»§a giá cao su thế giá»›i những tháng cuối 2016, đầu 2017 dá»±a trên ná»n tảng chưa bá»n vững, nên dù ghi nháºn kết quả kinh doanh tích cá»±c quý I, tại Äại há»™i đồng cổ Ä‘ông vừa qua, hầu hết các doanh nghiệp trong ngành Ä‘á»u khá tháºn trá»ng vá»›i kế hoạch 2017, nhất là trong chỉ tiêu giá bán sản phẩm.
Nếu như DPR ước tính giá bán bình quân 2017 là 36 triệu đồng/tấn, thấp hÆ¡n 27% giá bán bình quân quý I, thì PHR chỉ kỳ vá»ng giá bán bình quân cả năm ở mức 35,69 triệu đồng/tấn, thấp hÆ¡n 20,88% giá bán quý I.
Vá»›i CTCP Cao su Tây Ninh (TRC), giá bán cả năm mà Công ty đặt kế hoạch là 35,28 triệu đồng, trong khi quý I, giá bán bình quân đạt 49,2 triệu đồng/tấn.
Thá»±c tế cho thấy, biến động giá bán cá»§a các doanh nghiệp cao su thiên nhiên trong nước thưá»ng có độ trá»… khoảng 2 - 3 tháng so vá»›i diá»…n biến giá cao su trung bình thế giá»›i. Do váºy, vá» ngắn hạn, kết quả kinh doanh quý II cá»§a các doanh nghiệp ngành này vẫn có thể tăng trưởng tốt so vá»›i cùng kỳ 2016, nhưng từ quý III trở Ä‘i, dư địa tăng trưởng nhá» giá sẽ dần thu hẹp. Tháºm chí, các doanh nghiệp ngành này có khả năng tăng trưởng âm, nếu xu hướng sụt giảm cá»§a giá cao su thế giá»›i tiếp tục duy trì.
Chu kỳ giảm cá»§a giá cao su thiên nhiên kéo dài nhiá»u năm nay, đẩy các doanh nghiệp ngành này vào thế khó. Có thá»i Ä‘iểm, há» phải bán vá»›i giá thấp hÆ¡n giá thành, hoạt động khai thác má»§ không có lãi, mà phải bù đắp từ thu nháºp khác (chá»§ yếu là thanh lý vưá»n cây)…
Má»™t số doanh nghiệp Ä‘ã phải trồng xen canh cây cao su vá»›i má»™t số cây khác để tăng thu nháºp, hay PHR, DPR đẩy mạnh đầu tư vào cho thuê khu công nghiệp nhằm Ä‘a dạng hóa cÆ¡ cấu nguồn thu. Äợt phục hồi vừa qua khiến nhiá»u nhà đầu tư kỳ vá»ng giá cao su Ä‘ã thoát khá»i xu hướng giảm kéo dài.
Tuy nhiên, diá»…n biến cá»§a giá cao su thế giá»›i Ä‘ang cho thấy khả năng đợt phục hồi chỉ là Ä‘iểm vụt sáng, những khó khăn có thể nhanh chóng trở lại.
Cổ phiếu cao su có còn hấp dẫn?
Mặc dù giá cao su sụt giảm và duy trì ở mức thấp trong những năm vừa qua, nhóm cổ phiếu ngành cao su thiên nhiên vẫn tạo được sức hấp dẫn nhất định vá»›i má»™t số nhà đầu tư. Äiá»u này được cho là đến từ 2 yếu tố.
Thứ nhất là ná»n tảng tài chính mạnh. Sau nhiá»u năm đầu ra gặp khó khăn, các doanh nghiệp trong ngành Ä‘ã chá»§ động tiết giảm chi phí sản xuất, Ä‘iá»u chỉnh cÆ¡ cấu tài chính theo xu hướng giảm nợ vay. Ná»n tảng này cùng vá»›i dòng tiá»n hoạt động kinh doanh dương Ä‘á»u đặn hàng năm giúp các doanh nghiệp trong ngành không những Ä‘áp ứng đủ nguồn vốn cho nhu cầu đầu tư má»›i, tái canh rừng cao su hàng năm, mà còn duy trì chính sách chi trả cổ tức tiá»n mặt Ä‘á»u đặn.
Chẳng hạn, tại DPR, tính đến cuối quý I/2017, tá»· lệ nợ vay/tổng nguồn vốn chỉ chiếm 6,5%, tiá»n và các khoản tiá»n gá»i ngân hàng chiếm 26,78% tổng tài sản. DPR cÅ©ng là doanh nghiệp có mức trả cổ tức cao nhất, bình quân trên 30% suốt từ năm 2010 đến nay.
Trong khi Ä‘ó, PHR có nợ vay ngắn và dài hạn chỉ chiếm 24,1% tổng nguồn vốn. Các khoản tiá»n, tương đương tiá»n và tiá»n gá»i có kỳ hạn lên đến hÆ¡n 811 tá»· đồng, chiếm gần 20% tổng tài sản, cổ tức hàng năm duy trì trên 15%.
TRC có tá»· lệ vay nợ chỉ chiếm 8,07% nguồn vốn, vá»›i cổ tức được đảm bảo trên 15%/năm. CTCP Cao su Thống Nhất (TNC) tháºm chí còn không phải vay nợ, không phát sinh chi phí lãi vay, tiá»n và tương đương tiá»n lên đến 43,15% tổng tài sản và cổ tức trong những năm khó khăn nhất cÅ©ng đạt 8%.
Thứ hai là cÆ¡ cấu cổ Ä‘ông cô đặc. Có đến 4 doanh nghiệp là PHR, DPR, TRC, HRC có tá»· lệ sở hữu cá»§a Táºp Ä‘oàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) từ 55% trở lên.
Vá»›i TNC, Ủy ban Nhân dân tỉnh Bà Rịa - VÅ©ng Tàu là cổ Ä‘ông lá»›n nhất, nắm 51%. Sá»± chi phối tuyệt đối cá»§a cổ Ä‘ông lá»›n giúp định hướng hoạt động cá»§a các doanh nghiệp này được duy trì ổn định.
Tuy nhiên, chính Ä‘iểm này cùng vá»›i các cổ Ä‘ông ná»™i bá»™ và các quỹ đầu tư nước ngoài cÅ©ng có xu hướng nắm giữ cổ phiếu trong dài hạn, ít giao dịch Ä‘ã khiến thanh khoản các cổ phiếu cao su thiên nhiên niêm yết thưá»ng xuyên ở mức thấp.
Trong số các doanh nghiệp cao su niêm yết hiện nay, PHR, DPR, TRC là nhóm doanh nghiệp có tá»· suất lợi nhuáºn tốt và ổn định nhất, nhá» tá»· lệ rừng trẻ tuổi chiếm tá»· trá»ng cao.
Má»—i doanh nghiệp cÅ©ng có lợi thế riêng, chẳng hạn PHR có lợi thế diện tích khai thác lá»›n nhất, DPR có lợi thế phát triển được chuá»—i sản xuất khép kín và sá» dụng chính cao su tá»± nhiên làm nguyên liệu đầu vào.
TRC lại Ä‘ang được hưởng mức thuế ưu Ä‘ãi vá»›i mức 12,5% cho thuế thu nháºp doanh nghiệp từ trồng trá»t và 15% cho các hoạt động khác đến năm 2019.
Phản ánh những thông tin tích cá»±c vá» diá»…n biến giá cao su thiên nhiên thế giá»›i cùng kết quả kinh doanh đột biến trong quý I, nhóm cổ phiếu cao su thiên nhiên Ä‘ã có đợt tăng giá Ä‘áng kể trong 6 tháng trở lại Ä‘ây.
Thị giá hai cổ phiếu TRC, TNC tăng trên 50%, còn PHR, DPR có mức tăng trên dưới 80%. Hệ số giá trên thu nháºp (PE) 4 quý gần nhất cá»§a PHR ở mức 10,7 lần, DPR (8,2 lần), TRC (7,8 lần), TNC (9,8 lần)
Äây là mức khá thấp so vá»›i VN-Index và nhiá»u nhóm ngành khác, nhưng trong quá khứ, nhóm doanh nghiệp cao su thiên nhiên cÅ©ng thưá»ng được giao dịch ở PE thấp hÆ¡n thị trưá»ng khá nhiá»u. Do váºy, trong Ä‘iá»u kiện giá cao su giảm trở lại sẽ gây áp lá»±c lên triển vá»ng kết quả kinh doanh, từ Ä‘ó gây áp lá»±c lên thị giá cổ phiếu cao su.
Tất nhiên, dù giá cao su Ä‘ang trong xu hướng giảm, nhưng mức bình quân trong năm 2017 nhiá»u khả năng vẫn cao hÆ¡n mức bình quân 2016, nhá» giai Ä‘oạn giá cao đầu năm.
Diá»…n biến này cùng ná»n tảng tài chính tốt, chính sách cổ tức tiá»n mặt Ä‘á»u đặn, nhóm cổ phiếu cao su tá»± nhiên vẫn là sá»± lá»±a chá»n hấp dẫn cho những nhà đầu tư ưa thích cổ phiếu dài hạn, cÆ¡ bản khi thị giá đạt mức Ä‘iá»u chỉnh phù hợp.
Bên cạnh Ä‘ó, câu chuyện riêng cá»§a từng doanh nghiệp, Ä‘iển hình là PHR vá»›i thông tin lợi nhuáºn bất thưá»ng từ việc Ä‘á»n bù giải phóng mặt bằng cá»§a Khu công nghiệp VSIP 3 cÅ©ng có thể khiến cổ phiếu duy trì được Ä‘à tăng tốt.
Khắc Lâm
(http://tinnhanhchungkhoan.vn)